آخرین بروزرسانی در

انواع طرح و نقشه فرش ایرانی | فرش کاشان

این مطلب در ادامه  دو مطلب دیگر که با نام ” انواع طرح فرش در ایران ” و ” طرح های مشهور فرش ایرانی ” است که پیش از این در همین وبگاه  به رشته تحریر در آمده است. این نوشتار بخش سوم و آخرین بخش از سلسله مطالب مرتبط با طرح و نقشه فرش ایران، خواهد بود.

بخش سوم:

  • طرح و نقشه فرش ایرانی تلفیقی – اقتباسی
  • طرح و نقشه فرش ایرانی مشهور به نام نقش

فرش ایرانی، جایگاهی ممتاز در هنر جهانی دارد که بخشی از این شهرت را مدیون طرح و نقشه های بی‌ بدیل و ذهن ‌خلّاق بافنده و طرّاح ایرانی می‌باشد.

طرح و نقشه فرش فرش ایرانی در کنار تمام زیبایی های هنری خود از ظزافت خاصی برخوردار است که در هیچیک از طرح و نقشه های فرش طراحان فرش دیگر کشورها وجود ندارد.

همین موضوع باعث شده است که آوازه طرح و نقشه فرش ایرانی به گوش جهانیان رسیده و این کالای ارزشمند هنری ایرانی با اختلاف فاحشی در رتبه نخست نسبت به رقبای خارجی اش قرار گیرد.

زیبایی و ظرافت طرح و نقشه فرش ایرانی که پیش از این در حوزه فرش دستباف برای جهانیان ثابت و روشن شده بود، در فرش ماشینی نیز، این کالای صنعتی را به شکل شگرفی از دیگر رقبای خود متمایز ساخته؛ به گونه ای که اکنون فرش ماشینی ایران ، و به ویژه فرش کاشان ، نیز از شهرت جهانی برخوردار بوده و از نظر زیبایی و ظرافت با اختلاف فاحشی در رتبه نخست قرار دارند و از این منظز تقریبا رقیبی برای خود نمی بینند.

طرح های فرش ایرانی و فرش کاشان از کجا الهام گرفته‌ اند؟

تحقیقات انجام شده بر روی طرح و نقشه فرش ایران در کنار نظریات فرش شناسان  و کارشناسان مجرب حوزه فرش ماشینی و فرش دستباف نشانگر این مطلب است که طرح فرش بافته شده به وسیله‌ ی مردم ایران زمین، الهام گرفته از عوامل زیر است:

الف) آنچه بافنده و طراح، در طبیعت و محیط پیرامون خود مشاهده می کنند؛ که از جمله ی آنها میتوان به  درختان، گل‌ ها، گیاهان، مناظر، حیوانات، افراد، اشیاء و … اشاره نمود.

ب) سطوح، خطوط، ‌حجم ها و اشکال هندسی گوناگون؛
ج) آنچه بافنده و یا طراح فرش در ذهن و قلب خود دارد؛ همچون رازها، اعتقادات، آرزوها، ابتکارات، اقتباس‌ها، تقلیدها و … . به عبارت دیگر ضمیر ناخودآگاه طراحان فرش و بافندگان فرش ایرانی که اصلی ترین منابع خلق طرح و نقشه فرش ایرانی بوده اند، در ایجاد یک اثر هنری فاخر تاثیر به سزایی داشته است؛ که در این میان فرش کاشان نیز از این نعمت بی بهره نبوده است.

طرح لچک و ترنج

طرح لچک و ترنج

نقشه و طرح لچک و ترنج، طرحی بسیار عمومی، معروف و زیبا در فرش ایرانی است که از مکتب شاه عباسی به یادگار مانده است. از آنجا که در طراحی نقشمایه این طرح، از لچک و ترنج بهره گرفته شده، این طرح را به این نام شهرت یافته است.

طرح لچک ترنج - طرح لچکی - طرح ترنج دار - طرح بدون ترنج

انواع طرح لچک ترنج

فهرست انواع طرح فرش لچک و ترنج ایرانی

الف) طرح ترنج دار : در این طرح فقط ترنج دیده می شود و لچک وجود ندارد.

  • ب) طرح لچکی : این طرح دقیقا بر خلاف طرح ترنج دار بوده و صرفا دارای لچک می‌باشد و هیچی ترنجی در آن وجود ندارد.
  • ج) ترنجی طرّه دار : در این طراحی این نوع از فرش لچک ترنج، طرّه فرش، اطراف زمینه را احاطه کرده است.
  • د) طرح لچک و ترنج ساده : در طراحی این نقشه صرفا از لچک و ترنج استفاده شده است.

طرح سجاده‌ ای و محرابی، جانمازی

این طرح بیشتر در قالیچه های مخصوص نماز به کار میرود. در متن این نقش، محراب مسجد دیده میشود و با نقش هایی چون ستون، قندیل، سرستون، کتیبه ها و نوشته ها مزیّن شده‌است. گفتنی است که طرح‌های محرابی فقط برای جانماز بافته نمیشود، و استفاده های دیگری نیز دارد.

سجاده فرش - فرش سجاده ای - جانمازی - فرش محرابی

طرح سجاده‌ ای یا سجاده فرش

طرح‌ های سجاده فرش یا فرش محرابی دارای انواع گوناگونی زیر می‌ باشد

طرح محرابی قندیلی

طرح و نقشه سجاده فرش محرابی قندیلی، در قالیچه های محرابی و سجاده فرش ها، برای تزئین بیشتر کاربرد دارد. طرح قندیلی رابطه نمادینی با کل بنا و ساختمان مساجد را در خود جای داده است.

طرح محرابی درختی

در طرح و نقشه ی بعضی از نقشه های سجاده ای و محرابی، در زیر طاق محراب این نقشه ها درخت زندگی به چشم می خورد.

البته این طرح و نقش، از نقش های بسیار زیبا و رایج در فرش منطقه آسیای صغیر و البته فرش ایرانی است.

طرح محرابی ستون دار

در قسمت زمینه و در دو گوشه ی طرح محرابی ستون دار، دو ستون را مشاده می کنیم که محراب ها را نگاه داشته و بر روی این ستون ها نیز از نقش و نگارها و تزئیناتی برای جلوه بیشتر ستون ها استفاده شده است.

طرح محرابی گلدانی

فرش سجاده ای طرح محرابی گلدانی نیز همچون طرح محرابی درختی ، گل و بوته دارد. اما در طراحی آن به جای درخت، از نقش گلدانی استفاده شده است که دقیقا در وسط و پایین طرح و نقشه زمینه قرار دارد.

 

..

فرشفرش دستباففرش کاشان برچسب ها : 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *