انواع طرح فرش در ایران – طرح های مشهور فرش ایرانی

آخرین بروزرسانی در

انواع طرح فرش ایران – طرح های مشهور فرش ایرانی

این مطلب در ادامه مطلب “انواع طرح فرش در ایران” نوشته شده و بخش دوم از مقاله مذکور می باشد. برای مطالعه کامل و دقیق تر به بخش اول مقاله انواع طرح فرش در ایران، مراجعه کنید.

بخش دوم:

4- طرح فرش و قالی مشهوربه ایلات عشایر و اقوام و افراد

5- طرح فرش ایرانی مشهور به نام شهرها و مکانها

 

4 – طرح فرش و قالی مشهور به اقوام ایرانی

تنوع قومی در ایران و آداب و رسوم آن، تنوع اقلیم جغرافیایی زندگی این اقوام، نگرش، سبک زندگی، مذهب، ایده ها و در نهایت ابزارها و نتیجه آن یعنی نقش های مختلفی گردیده است.

در مقایسه طرح ها، رنگ ها و نقش ها، زیبایی خاصی دیده می شود که هر یک به نوعی بیانگر شرایط زندگی آن قوم، افسانه ها و اساطیر و حتی شرایط جغرافیایی می باشد. همین تنوع قومی سبب ایجاد طرح های بسیار زیادی گشته که نوع نام گذاری آن ها نیز براساس همان قوم بافنده رقم خورده است.

تعدادی از طرح های فرش مشهور به ایلات و عشایر ایرانی عبارتند از:

طرح شاه عباسی، طرح افشار، طرح بختیاری، طرح بلوچی، طرح ترکمن، طرح خاتمی، طرح جان بیگی، طرح سنچولی، طرح سنه،  طرح قشقایی، طرح کردی، طرح گل شاه عباسی، طرح بیستونی، طرح سیر شکسته.

طرح بلوچی

4-1. طرح بلوچی

در فرش طرح بلوچی نقشمایه های فرش ها اغلب لوزی تکراری است که نگاره هایی از شکوفه و گلها، درختان را در خود جای می دهد و بافت بیشتر درشت و خشن می باشد. نقوش اعم از اشکال یا گل و بوته و شاخه ها درختان بویژه بید مجنون ابتدایی است، شکل شطرنج از نقشمایه های متداول در فرش بختیاری می باشد.

ایلات بافنده فرش در میان عشایر بلوچ از جمله بهلولی، بایزیدی، کلاه درازی، جان میرزایی، رحیم خانی، برآهویی، کورخیلی (سالارخانی) و حسن زایی هستند که جملگی با خطوط و اشکال هندسی و ذهنی مانند لوزی، شش گوش و طرحهای تجریدی و بدون نقشه قبلی به نقش آفرینی در فرش، این اثر هنری مبادرت می ورزند.

5. طرح فرش ایرانی مشهور به نام شهرها و مکان ها

برخی از طرح و نقشه های فرش ایرانی به نام شهرهایی که در اصل از آن جا نشأت داشته اند یا بافت آن نوع طرح در شهر مذکور رونق زیادی داشته شهرت می یابند. حتی ممکن است این امر در گذشته مرسوم بوده و اکنون دیگر در آن شهر چنین طرحی رونق نداشته باشد اما از همان گذشته به همین نام شناخته شده است.

برخی از این طرح ها و نقش های فرش با نقشمایه شهرها و مکان ها عبارتند از:

طرح اردبیل، طرح و نقشه اصفهان، طرح افغانی، طرح بیجار، طرح بیرجند، طرح تفرش، طرح جوشقانی، طرح ختایی، طرح خراسان، طرح زنجان، طرح ساروق، طرح ساوه، طرح سرابند، طرح سنندج، طرح سیستان، طرح فردوس، طرح فرش کاشان، طرح کردستان، طرح کرمان، طرح مشک آباد، طرح ترکی شیرازی.

 

طرح فرش کاشان – قالی کاشان

قالی کاشان از از قدیم الایام شهرت جهانی داشته است. طرح فرش کاشان یا همان قالی کاشان از طرح های مهم و معروف ایران است که چیدمان و رنگبندی خاص دارد؛ به خاطر زیبایی و کیفیت آن، شهرت جهانی یافته است. نقش فرش کاشان، اغلب لچک و ترنج می‌باشد که به نام نقش کاشان معروف گردیده است. نقش‌مایه‌های اسلیمی و ختایی به کاررفته در آن، زیبایی و تناسب تزئینی خاصی بدان بخشیده است.

نقشه فرش کاشان - فرش طرح کاشان - قالی کاشان
طرح فرش کاشان – قالی کاشان

فرش طرح اصفهان

باغ‌ های پر گل و گیاه، خطوط اسلیمی ساده یا دهان اژدری، گل‌هایی که با شاخ و برگ‌های خزنده به هم پیوسته‌اند، حاشیه‌ی پهن با نوارهای طرفین باریک، گل‌های شاه عباسی و پراکنده در سراسر متن، از خصوصیات فرش طرح اصفهان است.

فرش طرح خراسانی

نظم در نقوش، وجود گل و گیاه و پرندگان و حشرات به عنوان نقش‌مایه‌ی تیرگی و هماهنگی رنگ‌ها، بافت نسبتا درشت، گوشت زیاد با پرز بلند و خطوط اسلیمی از خصوصیات عمومی طرح‌های خراسان و قالیبافی این منطقه است.

فرش طرح کرمان

از طرح‌های معروف کرمان، می‌ توان به لچک و ترنج،‌ افشان، درختی، حیواندار، بازوبندی، گردنبندی، خشتی، سلسله‌ای شاه عباسی و چهره‌ بافی اشاره نمود.

فرش طرح ختایی

این طرح اصولا شامل بوته و شاخه‌ی گل به ویژه گل‌ های شاه عباسی است. بنا بر نظر برخی پژوهشگران، خاستگاه این طرح، شهر ختا می‌باشد و آن را یادگاری از نفوذ هنر چین در ایران می‌دانند. با توجه به تاثیرپذیری هنر نقاشی ایرانی از نقاشی چین و مقام و منزلت شهر ختن یا ختا در ادبیات فارسی، احتمال درستی این نظر زیاد است. گفتنی است که طرح ختایی به نقش‌های تزئینی چینی شباهت دارد.

فرش طرح بیجار

یکی از انواع طرح فرش ایران طرح بیجار است که شهرت جهانی یافته‌است، و مشخصه های فرش‌ کردستان به ویژه شهرستان بیجار را دارد. نقوش این طرح هندسی بوده و به صورت ذهنی بافته می‌شود.

 

 

 

برای مشاهده بخش اول مقاله  انواع طرح فرش در ایران، اینجا کلیک کنید.

برای مطالعه ادامه مطلب انواع طرح فرش در ایران، اینجا کلیک کنید

 

فرش, فرش کاشان برچسب ها : , , , , ,

یک دیدگاه بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *