فرش با کیفیت چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم ؟ (راهنمای کامل خریداران فرش ماشینی)

وقتی صحبت از فرش با کیفیت می شود ، معمولاً ذهن همه ما می رود سمت چیزهایی مثل نرمی ، دوام ، یا اینکه فرش بعد از یکی دو سال استفاده چه شکلی می شود . خیلی ها هم فکر می کنند هرچی شانه فرش و تراکم فرش بالاتر باشد ، یعنی فرش بهتره . ولی واقعاً همیشه این طور نیست . احتمالاً شما هم موقع خرید فرش ماشینی ، مخصوصاً وقتی قصد خرید فرش کاشان دارید یا می خواهید مستقیم از یک کارخانه فرش خرید کنید ، با کلی سؤال ریز و درشت روبه رو شده اید . اینکه چه جنسی خوبه ؟ چه مدلی بهتر می مونه ؟ چه فرشی بعد از شستشو خراب نمی شه ؟ توی این مقاله سعی می کنم خیلی راحت ، خودمونی و قدم به قدم توضیح بدم کیفیت واقعی فرش به چی بستگی داره . از جنس فرش و الیاف گرفته تا شانه و تراکم فرش و حتی پرزدهی . اگر دنبال این هستید که یک فرش خوب بگیرید که هم خوشگل باشه هم ماندگار ، این راهنما دقیقاً برای شماست .

تعریف شما از فرش با کیفیت چیست ؟

اگر از چند نفر بپرسیم فرش با کیفیت یعنی چی ، هرکسی یه چیزی می گه . یکی می گه فرش باید نرم باشه ، یکی می گه فرش نباید توی قالیشویی آب بره یا کج بشه ، یکی دیگه به موندگاری رنگ ها اشاره می کنه . یه عده فقط به عدم پرزدهی اهمیت می دن .

ولی بخوایم یه تعریف کامل و حسابی بگیم ، باید بگیم :
فرش با کیفیت یعنی فرشی که هم اولش نرم و راحت باشه ، هم بعد از چند سال استفاده ، ظاهرش مثل روز اول بمونه .

یعنی پا بخوره ، جارو بشه ، شسته بشه ، در معرض نور باشه ، ولی هنوز همون جذابیت روز اول رو داشته باشه . نه گل هاش بخوابه ، نه طرحش کدر بشه و نه نخ هاش له بشن .

خراب نشدن فرش و مقاومت الیاف

الیاف فرش — چه طبیعی باشن چه مصنوعی — اولین چیزی هستن که کیفیت فرش رو می سازن . الیاف طبیعی مثل پشم یا پنبه حس خوبی دارن ولی زودتر ممکنه دچار مشکل بشن ؛ مثلاً بید بزنن یا با رطوبت دچار پوسیدگی بشن .

درعوض الیاف مصنوعی مثل اکریلیک یا پلی استر نسبت به رطوبت خیلی مقاوم تر هستن . به همین دلیل توی بازار فرش ماشینی امروز بیشتر فرش هایی که با الیاف مصنوعی ، مخصوصاً فرش اکریلیک ، بافته می شن دوام بیشتری دارن .

پس اگر دنبال یک فرش با کیفیت هستید که خراب نشه ، اولین چیزی که باید بهش توجه کنید جنس فرش ـه و اینکه نخ خاب فرش از چه جنسی بافته شده .

ماندگاری ظاهر فرش ؛ مهم ترین معیار کیفیت

یکی از چیزهایی که معمولاً بعد از یکی دو سال استفاده معلوم می شه ، اینه که آیا فرش شکل و ظاهرش رو نگه می داره یا نه .

شاید برای خودتون یا اطرافیان تون پیش اومده که یه فرش تازه بخرید و خیلی هم نرم و جذاب باشه ، ولی چند ماه بعد ببینید فرش دیگه اون لطافت اولیه رو نداره ، رنگش مثل قبل نیست یا حتی بخشی از طرح هاش خوابیده .

برای اینکه این اتفاق نیفته ، باید فرشی انتخاب کنید که الیاف نخ خابش کیفیت بالایی داشته باشه . مخصوصاً نخ هایی مثل اکریلیک هیت ست شده که هم مقاوم هستن و هم بعد از پاخور زیاد ، هنوز ظاهرشون ثابت می مونه . این دقیقاً چیزیه که فرش رو از یک محصول معمولی به یک فرش با کیفیت تبدیل می کنه .

اهمیت عدم پرزدهی در فرش با کیفیت

پرزدهی چیزی ست که خیلی از خانواده ها ازش ناله دارن . شاید یادتون باشه فرش های قدیمی چقدر پرز می دادن و بعد از یک مهمانی ، لباس همه پر از پرز می شد .

برای همین امروز عدم پرزدهی تبدیل شده به یکی از مهم ترین معیارهای انتخاب فرش .

البته بعضی فرش ها مثل فرش اکریلیک ممکنه روزهای اول یه مقدار پرز بدن ، که کاملاً طبیعیه و با چند بار جارو کشیدن تموم می شه . ولی فرش هایی که جنس نخ خابشون خوب نیست ، پرزدهیشون تمومی نداره و همین باعث می شه هم فضا کثیف بشه هم افراد حساس اذیت بشن .

بنابراین اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تون نسبت به پرز حساسیت دارید ، بهترین گزینه برای خرید ، استفاده از یک فرش با کیفیت اکریلیک هیت ست شده است . برای اطلاعات بیشتر مقاله پرز فرش رو مطالعه کنید .

چه ویژگی هایی بر کیفیت فرش ماشینی تأثیر می گذارند ؟

ساختار یک فرش ماشینی از سه نوع نخ تشکیل شده : نخ تار ، نخ پود و نخ خاب . نخ تار و پود همون رشته های محکمی هستن که از پشت فرش دیده می شن و اسکلت فرش رو تشکیل می دن .

اما نخ خاب همون چیزیه که ما روی فرش می بینیم و لمس می کنیم . طرح و رنگ فرش با همین نخ ساخته می شه . وقتی می گید فرش نرمه یا زبره ، دارید درباره نخ خاب حرف می زنید . وقتی می گید فرش پرزدهی داره ، باز هم موضوع نخ خابه .

پس هرچقدر نخ خاب کیفیت بالاتری داشته باشه ، فرش هم ماندگارتر ، خوش فرم تر و مقاوم تر خواهد بود . به همین خاطر مهم ترین قسمت انتخاب یک فرش خوب دقیقاً همینجاست .

جنس نخ خاب فرش

نخ خاب مهم ترین بخش فرشه ؛ چون دقیقاً همون چیزیه که ما هر روز باهاش سروکار داریم . یعنی هرچی لمس می کنیم ، پا می ذاریم ، روش می شینیم یا حتی موقع جابه جا کردن وسایل باهاش برخورد داریم ، همینه .

برای همین اگر نخ خاب کیفیت خوبی نداشته باشه ، فرش خیلی زود از شکل می افته . مثلاً ممکنه گل ها بخوابن ، فرش زبر بشه ، یا حتی رنگش یکدست نباشه . اما وقتی نخ خاب خوب باشه ، همه چیز فرق می کنه ؛ فرش هم دیرتر خراب می شه ، هم قشنگ می مونه .

برای همین در دنیای فرش ماشینی همیشه تأکید می شه که اگر قصد خرید فرش با کیفیت دارید ، اول از همه نخ خاب رو بشناسید . حالا اینکه چه مدل هایی وجود داره و کدوم بهتره ، قسمت بعدی رو بخونید .

انواع مختلفی از نخ در فرش ماشینی استفاده می شود .

توی صنعت فرش ماشینی چند نوع نخ اصلی وجود داره که هرکدوم ویژگی های خودشون رو دارن . شناخت این نخ ها باعث می شه وقتی دارید خرید فرش انجام می دید ، بدونید کدوم گزینه براتون مناسبه . بعضی نخ ها ظریف ترن ، بعضی بادوام ترن ، بعضی ها هم قیمت مناسب تری دارن .

پس اگر همیشه براتون سؤال بوده “چه مدلی بهتره ؟ فرقشون چیه ؟” ، از همین قسمت به بعد همه چیز روشن می شه .

فرش اکریلیک

فرش اکریلیک عملاً محبوب ترین و باکیفیت ترین نوع فرش توی بازار ماشینیه . نخ اکریلیک هم نرم و لطیفه ، هم در برابر پاخور و حرارت مقاومت بالایی داره . یعنی از اون مدل فرش هایی هست که بعد از چند سال همچنان ظاهرش مثل روز اول می مونه .

اما یه نکته معروف درباره فرش اکریلیک وجود داره :
اولش ممکنه کمی پرز بده .

البته این پرزدهی نشونه بد بودن فرش نیست . اتفاقاً خیلی طبیعی هم هست ، مخصوصاً اگر فرش تازه بافته شده باشه . فقط کافیه دو سه بار با جاروبرقی از روی فرش رد بشید ، تقریباً کامل برطرف می شه .

فرش اکریلیک هیت ست شده که دیگه اصلاً حرف نداره ؛ هم پرزدهی اش خیلی کمتره ، هم مقاومتش بیشتره و هم ظاهرش شیک تره . برای همین خیلی ها موقع خرید می پرسن “اکریلیک هست یا نه ؟”

فرش ورجین

ورجین که بهش “شبه اکریلیک” هم می گن ، از نظر ظاهر و حس لمس خیلی شبیه اکریلیک ـه . یعنی اگه کنار هم قرار بگیرن ، تشخیصشون با چشم سخت می شه .

ولی واقعیت اینه که این نخ یک پله از اکریلیک پایین تره . کیفیتش خوبه ، اما به اندازه اکریلیک ماندگار نیست . در عوض از پلی استر بهتره و برای کسایی که دنبال یک گزینه متوسط و اقتصادی هستن ، انتخاب بدی نیست .

پس فرش ورجین نه فرقه پلی استره ، نه فرش اکریلیک ـه… یه چیزی وسط این دوتاست .

فرش پلی استر

فرش پلی استر معمولاً به خاطر براق بودن و ظاهر شیشه مانندش شناخته می شه . از اون فرش هایی هست که وقتی نور می خوره ، برق می زنه و بعضی ها همین رو دوست دارن .

یک نکته مثبتش هم اینه که پرزدهی نداره ، چون جنسش درصد پلاستیک بیشتری داره . البته همین باعث می شه نسبت به فرش اکریلیک کمی زبرتر باشه و دوام کمتری داشته باشه .

اگر فرشی می خواید که اقتصادی باشه و زیاد هم زیر فشار سنگین نباشه ، پلی استر می تونه پیشنهاد خوبی باشه . مخصوصاً برای اتاق خواب یا فضاهای کم رفت وآمد .

فرش BCF

BCF ترکیبی از پلی پروپیلن و پلی استر ـه و معمولاً جزو گزینه های اقتصادی محسوب می شه .

این مدل فرش ها معمولاً سبک هستن ، قیمت مناسبی دارن و خیلی وقت ها برای فرش آشپزخانه ، اتاق خواب ، یا گلیم فرش از این جنس استفاده می شه .

البته باید بدونید که فرش BCF در برابر پاخور زیاد مقاومت کمتری داره . یعنی بعد از مدتی ممکنه سفت بشه یا زبریش بیشتر به چشم بیاد .

اما اگر دنبال فرشی هستید که قیمت پایین و کاربرد مشخص داشته باشه ، این مدل کاملاً جواب می ده .

فرش ویسکوز یا ابریشم مصنوعی

این فرش ها ظاهر فوق العاده ای دارن ؛ نرم ، لطیف و براق . برای همین هم اسمشون شده “ابریشم مصنوعی” .

خیلی ها برای دکورهای مدرن یا لوکس سمت این مدل می رن چون واقعا چشم نوازه . اما یک نکته مهم داره :
با اینکه معمولاً قیمتش از اکریلیک هم بالاتره ، ولی از نظر دوام باز هم اکریلیک بهتره .

نکته دیگه اینکه بیشتر فرش های ویسکوز معمولاً با شانه بالا ، مثلاً تراکم ۱۵۰۰ شانه ، بافته می شن . همین باعث می شه ظاهر خیلی ظریفی داشته باشن . ولی همچنان در مقاومت و ماندگاری ، اکریلیک جلوتره .

فرآیند هیت ست شدن نخ خاب در فرش ماشینی

فرایند هیت ست یکی از مهم ترین مراحلیه که کیفیت نخ رو چند برابر می کنه . توی این فرایند ، نخ رو با بخار و حرارت کنترل شده تثبیت می کنن .

نتیجه اش چیه ؟

• نخ کمتر پرز می ده
• دوامش بالاتر می ره
• فرش نرم تر می شه
• دیرتر دچار کوبیدگی و خوابیدگی می شه

برای همین هر وقت شنیدید “اکریلیک هیت ست شده” ، یعنی یکی از بهترین مدل های موجود در بازار . حتی BCF هم اگر هیت ست بشه کیفیتش بهتر می شه ، ولی باز هم به اکریلیک نمی رسه .

تاثیر شانه و تراکم فرش ماشینی در کیفیت فرش

شانه و تراکم همیشه جزو چیزهایی بوده که خریداران موقع خرید فرش خیلی بهش توجه می کنن . خیلی ها فکر می کنن هرچی این اعداد بالاتر باشن ، یعنی فرش با کیفیت تر شده ؛ اما واقعیت اینه که اثر شانه و تراکم ، بیشتر روی ظاهر فرشه تا کیفیت نهایی .

مثلاً فرش های با شانه و تراکم پایین تر ، چون فاصله بین گره هاشون بیشتره ، بعد از یه مدت که پاخور زیاد می شه ، نخ ها روی هم می خوابن و فرش جلوه اولیه ش رو از دست می ده . نمونه ش هم فرش شگی یا همون فرش پرزبلند ـه ؛ قشنگه اما چون تراکم پایینی داره ، پرزهاش بعد از یه مدت می خوابن و اون حالت پف دار اولش رو نداره .

اما از یه جایی به بعد ، وقتی شانه فرش به حد استاندارد می رسه ، دیگه بالا بردنش لزوماً کیفیت رو بیشتر نمی کنه . یعنی مثلاً فرش ۷۰۰ شانه تا ۱۵۰۰ شانه ، همگی فشردگی کافی دارن و تفاوت اصلی شون فقط در ظرافت طرح و ریز بودن نقش هاست .

آیا فرش 1500 شانه از فرش 700 شانه با کیفیت تر است ؟

این سوال رو خیلی از مشتری ها می پرسن و معمولاً انتظار دارن فرش ۱۵۰۰ شانه همیشه بهترین باشه . اما واقعیتش اینه که اگر جنس نخ خاب یکی باشه — مثلاً هر دو فرش اکریلیک هیت ست شده باشن—از نظر کیفیت خیلی با هم فرقی ندارن .

فرش بالاتر از ۷۰۰ شانه صرفاً نخ نازک تری داره تا تعداد گره بیشتری بافته بشه . یعنی طرح ظریف تره ، نقش ها نزدیک تره ، و فرش شبیه تر به دستباف دیده می شه . اما از لحاظ ماندگاری ، مقاومت ، پاخور و حفظ ظاهر :

۷۰۰ شانه اکریلیک هیت ست شده = ۱۰۰۰ شانه اکریلیک هیت ست شده = ۱۵۰۰ شانه اکریلیک هیت ست شده

پس اگر هدف تون فقط کیفیت ، ماندگاری و استفاده چندساله ست ، تفاوت خیلی خاصی بین این شانه ها وجود نداره . مهم جنس نخ خابه ، نه اعداد شانه و تراکم .

چگونه از کیفیت فرش انتخابی خود مطمئن شویم ؟

تشخیص کیفیت واقعی فرش با چشم یا لمس تنها کار خیلی سختیه . حتی کارشناسان هم برای تشخیص دقیق جنس نخ به آزمایشگاهی ها نیاز دارن . اما چند راه ساده هست که کمک می کنه خیلی بهتر تصمیم بگیرید .

اولین منبع : برچسب پشت فرش

لیبل پشت فرش مثل شناسنامه ست . روی این لیبل باید این اطلاعات رو پیدا کنید :

• نام کارخانه فرش
• شماره تماس کارخانه
• آدرس
• جنس نخ خاب
• شانه فرش و تراکم فرش
• شماره استاندارد

اگر این موارد ناقص باشه یا لیبل خیلی ساده و بی اطلاعه ، ممکنه فرش اصل نباشه . حتی بعضی افراد سودجو لیبل قالی کاشان رو روی فرش های دیگه می چسبونن . پس حتماً دقت کنید اطلاعات واقعی و کامل باشه .

تأیید اصالت از طریق پیامک استاندارد

اداره استاندارد یک سامانه پیامکی معرفی کرده که با فرستادن شماره استاندارد درج شده روی لیبل می تونید مطمئن بشید فرش اصلی و معتبره یا نه . این روش خیلی ساده ست و خیال تون رو راحت می کنه .

خرید از فروشگاه فرش معتبر

اگر از فروشگاه معتبر خرید کنید—مثل فروشگاه های قدیمی و شناخته شده از جمله قالی کاشان—خیلی از نگرانی ها برطرف می شه . فروشگاه معتبر نه فرش تقلبی می فروشه ، نه فرش بی کیفیت رو جای فرش خوب به مشتری تحویل می ده .

تشخیص جنس فرش با لمس کردن

برخلاف تصور خیلی ها ، لمس کردن فرش فقط می تونه یه برداشت اولیه بده . اما همین برداشت اولیه هم گاهی کمک کننده است . مثلاً :

• پلی استر معمولاً براقه و یه مقدار زبرتره .
• اکریلیک خیلی لطیفه و حس پشمی و خوشایندی داره .
• ورجین خیلی شبیه اکریلیک ـه اما شادابی و لطافت اکریلیک رو نداره .
• BCF خشکی و سبکی بیشتری حس می شه .
• ویسکوز نرم و لیزه ، شبیه ابریشم مصنوعی .

این ها به شما کمک می کنه توی انتخاب اولیه اشتباه نکنید ، هرچند باز هم یادمون باشه تشخیص ۱۰۰ درصدی کار تخصصیه .

در نهایت کدام فرش از همه انواع فرش با کیفیت تر است ؟

اگر بخوایم همه این حرف ها رو جمع بندی کنیم و یه نتیجه روشن بگیریم ، جواب اینه :

بهترین و باکیفیت ترین فرش در بازار امروز ، فرش 100% اکریلیک هیت ست شده در مدل های 700 شانه ، 1000 شانه ، 1200 شانه و 1500 شانه است .

چرا ؟ چون این فرش ها :

• سال ها ظاهرشون مثل روز اول می مونه
• نرم و لطیف هستن
• آب رفت و تغییر سایز ندارن
• در برابر پاخور زیاد مقاوم هستن
• موقع شستشو خراب نمی شن
• بعد از چند سال هم شکلشون عوض نمی شه

یعنی اگر قصد دارید یک فرش با کیفیت واقعی بخرید که هم قشنگ باشه ، هم ماندگار ، و هم مناسب خونه و سبک زندگی امروزی ، بهترین انتخاب همینه .